Eerste hulp bij overbelasting
Als je al een tijdje (meestal onbewust) aan jezelf voorbijloopt door omstandigheden dan komt er vaak een moment waarop je het niet meer kunt wegredeneren. Je bent moe. Niet gewoon moe, maar moe tot in je botten.
Je komt thuis van je werk en ploft op de bank. Niet omdat je daar zin in hebt, maar omdat er simpelweg niets anders meer in zit. Je weekend voelt niet meer als vrije tijd, maar als een poging om voldoende op te laden voor maandag. En zelfs dat lukt steeds minder goed.
Misschien merk je dat je sneller geïrriteerd bent. Minder kunt hebben. Dingen vergeet. Of steeds vaker denkt:
“Waarom ben ik zó intens moe?”
Als je dit herkent, dan is het tijd om eerlijk naar jezelf te kijken en te luisteren naar wat je lichaam al een tijdje roept.
Stop met wachten tot het erger wordt
Veel mensen hopen dat een weekend uitslapen, een vakantie of een paar rustige dagen het probleem oplossen. Soms helpt dat. Maar als je al langere tijd roofbouw pleegt op jezelf, is meer van hetzelfde meestal niet de oplossing.
Je lichaam vraagt niet om een pleister. Het vraagt om herstel. En herstel begint vaak met iets wat veel mensen lastig vinden: de komende tijd minder van jezelf vragen.
Vraag minder van jezelf
Niet voor altijd, maar voor nu en de komende periode.
Je hoeft niet overal ja op te zeggen.
Je hoeft niet overal perfect in te zijn.
Je hoeft niet alle ballen in de lucht te houden.
Sterker nog: als je overbelast bent, is dit misschien hét moment om eens te kijken welke ballen eigenlijk helemaal niet van jou zijn.
Wat is écht belangrijk?
Wat kan wachten?
Wat kan iemand anders doen?
En wat mag je nu gewoon links laten liggen?
Hou op met ‘nog even volhouden’, ‘alleen nog even dit’. Vanaf nu écht niet meer steeds doorgaan.
Bouw heel bewust herstel in
Veel mensen denken dat rust vanzelf ontstaat als ze wat minder druk zijn. Dat gebeurt zelden. Rust moet je soms bewust organiseren. Maak daarom een simpel herstelplan. Niet voor over zes maanden. Doe het nu.
Wat ga je doen om meer rust in je dag en week te krijgen?
Een wandeling?
Een half uur zonder scherm?
Vroeger naar bed?
Een avond niets?
Kleine veranderingen lijken misschien onbelangrijk, maar juist die kleine momenten van herstel maken op de lange termijn het verschil.
Je bent niet gemaakt om de hele dag ‘aan’ te staan
Ons zenuwstelsel is gebouwd op afwisseling. Inspanning én herstel. Gas geven én remmen.
Maar veel mensen staan de hele dag ‘aan’. Door werk,
e-mails, verantwoordelijkheden en sociale verplichtingen. En als ze eindelijk thuis zijn, gaat het maar door met nieuws, social media, televisie of allerlei klusjes. Geen wonder dat je lichaam niet meer weet hoe ontspannen voelt. Zoek daarom bewust situaties op waarin je veiligheid, rust, warmte of verbondenheid ervaart.
Een goed gesprek of een wandeling een wandeling met iemand die je vertrouwt. Geniet van een kop thee in je tuin of op je balkon, laat de hond uit, ga knuffelen. Klinkt simpel maar voor je zenuwstelsel is dit goud waard.
Als je na je werk nergens meer energie voor hebt…
Veel mensen denken dat het normaal is om na een werkdag moe te zijn. Dat klopt. Maar als je structureel te uitgeput bent om nog iets anders te doen, dan is dat een belangrijk signaal.
Suggesties:
Neem tijdens je werk vaker korte pauzes.
Wissel intensieve taken af met eenvoudiger werk.
Loop even naar buiten.
Adem uit.
Rek je uit.
En probeer werk ook daadwerkelijk op je werk te laten. Want als je lichaam al in het rood staat, heeft het iedere minuut herstel hard nodig.
Luister naar wat je lichaam allang weet.
Overbelasting ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. De signalen zijn er vaak al maanden.
Slecht slapen, minder energie, meer spanning, sneller huilen, sneller boos worden, minder plezier, minder veerkracht. Dit is dus niet het moment om jezelf nóg harder aan te pakken. Het is misschien het juiste moment om eindelijk serieus te nemen wat je lichaam al een tijd probeert te vertellen.
Hou op met nog even doorzetten.
Geen grotere discipline.
Maar rust.
Herstel.
En de moed om toe te geven dat het zo niet langer werkt.
En lukt het niet om te herstellen of twijfel je of er misschien meer speelt? Neem gerust contact met mij op, ik denk graag met je mee. Neem dan ook contact op met je huisarts. Vermoeidheid en uitputting kunnen namelijk ook andere oorzaken hebben dan langdurige stress of overbelasting.
En die koffie dan?
Nog even over die koffie.
Voor veel mensen is koffie ongeveer hèt eerste hulpmiddel dat wordt ingezet zodra de vermoeidheid toeslaat. Nog ff een bakkie. En nog één. Want je moet de dag toch door.
Alleen koffie maakt geen energie aan en het haalt ook je vermoeidheid niet weg. Het zorgt er alleen voor dat je de signalen van vermoeidheid tijdelijk minder goed voelt.
Een beetje alsof je het waarschuwingslampje op je dashboard afplakt en vervolgens denkt dat de motor weer prima draait.
Als je overbelast bent, staat je zenuwstelsel vaak al continu in de actiestand. Je lichaam produceert stresshormonen, je bent alert, gespannen en je herstelvermogen staat onder druk.
Koffie doet daar nog een schepje bovenop: je hartslag gaat omhoog, je lichaam blijft in de actiestand hangen en veel mensen slapen er ook nog eens minder goed door. Zelfs als je denkt dat je prima slaapt na een avondkoffie.
En die slaap heb je nu harder nodig dan ooit. Dus wellicht is het tijd om te minderen met koffie of even helemaal geen koffie maar iets anders: een kop thee?